سیری کوتاہ درجنبش ملی بلوچستان ایران و تاثیرمشی مخرب انحرافی درآن
ملیت بلوچ ایران برای کسب حقوق ملی ورفع ستم ھای مضاعف اقتصادی ،سیاسی و فرھنگی خود، راھی دراز طی کردہ وامروز شانہ بہ شانہ با سایر خلقھای تحت ستم در مبارزہ ملی خود، ایستادہ است۔ برای شناختن مبارزات انحرافی مسلّحا نہ و انتحاری درشرایط امروزی، ضروریست تا مروری کوتاہ بروند تکاملی جنبش ملی انداختہ ۔ نشانہ ھا و ردّ آنرا تا بہ امروز پی گیری نمائیم۔
جنبش ملی بلوچستان ایران را عمدتا میتوان بدو دورہ تقسیم کرد:
الف : دورہ ای کہ رھبری جنبش را در مقابل دولتھای مرکزایران، سران قلعہ ھا وسرداران طوایف مختلف بلوچستان بعدہ داشتند۔
این دورہ، عمدتااز ععصر افشاریہ وقاجاریہ شروع شدہ وتا اوایل حکومت ملایان تاسالم۱۹۸۳ادامہ داشتہ است۔
عمدہ ترین شخصیت ھای این دورہ عبارتند از: محمدعلی خان شیرانی – حسین خان شیرانی- بھرام خان بارکزھی – میربرام خان بارکزھی- جیند خان یارمحمدزھی- سرداراسلام خان شیرانی ، سردارعلیخان معروف بہ علی خان نقدی ۔
تداوم این جنبش را دراشکال ضعیف تری با علامت سئوال، درعکس العمل ھای میرعبدی خان سردارزھی وموسی خان مبارکی نیزدردورہ
پھلوی میبینم۔
آخرین مرحلہ مبارزات ملی نظام سرداری را در دورہ ملّایان: محمدخان لاشاری ، با خلع سلاح دو پاسگاہ ژاندارمری لاشارانجام داد کہ بعدھا مجموعا، ھمہ سران طوایف دیگر بہ آن پیوستند ۔ مبارزہ سران بلوچ طی این دورہ، با کشتن میرمولاداد سردارزھی دراختلافات داخلی
توسط خود خوانین ، وترورمحمدخان لاشاری توسط رژیم و مھاجرت وی بہ لندن، بہ بن بست تاریخی خودرسید۔
البتہ، جنگھای دیگری نیز توسط خوانین بادولت ملاھا، درین زمان بوقوع پیوست ۔ مانند جنگھای سردارخانمحد خان یارمحمدزھی و خلیل خان گمشادزھی ویا سردار شیرعلی ناروئی در سرحد۔
عمدہ ترین جنبشھای فردی مسلحانہ دراین دورہ عبارتنداز: جنگھای میرزابرکت در بشاکرد،جُمّا جیھل در زاھدان، شاھُک در لاشار،ھوت ابراھیم ومحمد شیرخان در قصرقند، نواب و گوھرام در پشامگ و دادشاہ دربنت وفنوج۔
مرحلہ دوم:
جنبش ملی روشنفکری :
این مرحلہ از جنبش ملی، با ظھور اولین نسل تحصیلکردہ سیاسی بلوچ آغاز میگردد۔ دراوایل انقلاب بھمن تعدادی از روشنفکران سیاسی کہ بطورعموم درروندانقلاب، ازھوداران سازمان چریکھای فدائی خلق و بعدھا سازمان پیکارگردیدند ۔ ھدف عمدہ آنان ،ھمدردی اززحمتکشان بویژہ مردم سرزمین خود بود کہ باشعار خود مختاری بلوچستان، بعدھا کم کم بہ جنبش ملی روی آوردند۔ این جوانان پر شور و تحصیلکردہ برای اولین بار موفق شدند ، نخستین سازمان آزادیخواھی مردم بلوچ رابنام :سازمان دمکراتک مردم بلوچستان ایجاد نمایند۔ کہ برحق دمکراتیک نیز بود۔ چرا
کہ مجموعا ھمہ نیروھای سیاسی بلوچ، ازچپ گرفتہ تا راست، بعلاوہ نیروی بورکراتیک دورہ شاہ را در آن گرد آوردہ بودند۔ آنھا تمامی نیروھا راباھرحز ب وھرعقیدہ و گرایش سیاسی در خود داشتند۔
اما دیری نپائید کہ رژیم ملایان، حملات ددمنشانہ ودیکتاتوری خودرا با حملہ سراسری بہ کردستان آغاز کرد ۔ آتش آن دامنگیر بلوچستان نیزشد وبا اولین یورش ، تعداد ۱۲ نفراز سیاسیون بلوچ را یکجا دستگیر کردہ ۶ نفرازآنان را را بہ اوین برد ۔ دوھفتہ پس از این دستگیریھا،رحیم زردکوھی را درایرانشھر ترورنمود ۔ بلافاصلہ ۔ پس ازچند روزدیگر، دبیرسازمان دمکراتیک بلوچستان، آقای دکتر حسین بر رانیز ترورنمودند۔
بقیہ فعالین این جنبش را بزندان اداختہ جمعی از آنان راھمچون مھندس اشکان ، مھندس ارشدرحمانی و زین الدینی دبیررا زیر شدیدتری شکنجہ ھا و بدون محاکمہ اعدام نمودند ۔ رژیم سفاک ملایان ، بہ این اعدامھای وحشتناک بسندہ نکردہ با فتوای دینی بہ جان اکثرزندانیان جوان بلوچ تعرض کردو ھمگی را اعدام نمود ۔ بعضی را نیز طی درگیری درخانہ ھای تیمی از آن جملہ دکتر دیدہ ور را بشھادت رسانید۔ نیروی باقی ماندہ نسل اول از تحصیلکردگان سیاسی بلوچ ، تحت تعقیب قرار گرفتہ بالاجبارازوطن خارج شدہ، راہ مھاجرت سیاسی را پیش گرفتند۔
جمعی ازروشنفکران سیاسی دانشجو کہ در کراچی، اسکان گزیدہ بودند ، پس از تماس با نیروھای انقلابی جنبش ملی بلوچستان شرقی
وکسب تجارب غنی ترسیاسی ، موفق شدند برای اولین بار، جنبش ملی را بطور نسبی تئوریزہ نمودہ وصاحب اساسنامہ سیاسی نمایند۔
رحیم زردکوھی وتاثیر آن در جنبش ملی بلوچ:
نامبردہ یکی از نیروھای تودہ ای بلوچ از مناطق دامداری آھران بود کہ توسط موسی خان مبارکی درعراق دورہ چریکی دیدہ بود۔
رحیم در ابتدای ورود خود ازعراق بہ بلوچستان ایران ، تحت تعقیب ساواک شاہ قرار گرفت ،رقابت سران دو طایفہ بارکزھی و مبارکی
درخدمت گذاری بہ مقامات امنیتی شاہ، او را تحت فشار قرار دادہ، نتوانست دوام بیاورد ، لذاتوسط یکی ازسران دوطایفہ، ضمن تحویل دادن
سلاح ھای خود،بخشیدہ شد۔
اما از آنجائی کہ رحیم، جانی نا آرام داشت ونمیتوانست آرام بنشیند ،وعاشق جدی آزادی و حمیت ملی بود ۔ کمی پیش از انقلاب بھمن
با یکی از نیروھای سیاسی آشنا شد ۔ پس ازاین ارتباط، دوبارہ دستگیر گشتہ ودر کرمان زندانی میشود۔ درانقلاب بھمن مجددا آزاد میگردد ۔
در ھمان ابتدای ورودخودببلوچستان، درمیان ھمان جوش وخروش انقلابی دورہ بھمن ، ودرھمان فضای جنگ وجنون وخون،
گروھی مسلح راازوابستگان نزدیک ودوستان سابق متمایل بہ جنگھای چریکی تشکیل دادہ و بہ نبردبرعلیہ مامورین دولت جدید کہ علاوہ بر
ستم ھای گذشتہ، ستم مذھبی را نیز اضافہ نمودہ بودند میپردازد۔
ازآنجائیکہ رحیم با رفتن بہ عراق ،دیدن آمززش چریکی، و داشتن یک گروہ مسلح، درمیان دولتیان، خوانین وھم روشنفکران، تقریبا مطرح شدہ
بود، ھر سہ نیرو در پی جذب او بودند۔
اما رحیم، با توجہ بہ روحیہ مردمی و تودہ ای کہ داشت، تسلیم زرو زوردولتان ومطامع خوانین نشد ۔ بلکہ خود را کاملا درھمخوانی با روشنفکران دیدہ وکاملا بہ آنان پیوست۔
از آنائی کہ مجموعہ روشنفکران درآن شرایط ، با سازمان چریکھای فدائی بودند، این نیز خود، باب طبع چریکی رحیم نیزبود۔
روشنفکران بلوچ نیز جھت اطمینان از ھمکاری رحیم و نیز بخاطر جلوگیری از حرکتھای نسنجیدہ وغیرسیاسی گروہ مسلح وچریکی وی کہ طبعادراینجا وآنجا باعملیات سادہ وغیرسیاسی خود مرتکب خطا ھا وعملکردھای غیرسیاسی میشد، نیروئی را کہ توان ھدایتگری سیاسی وفرھنگی چنین گروھی را داشتہ باشد برگزیدہ وبطور دائمی با وی ھمراہ نمودند۔ بدینطریق، گروہ مسلح وی را تحت پوشش جنبش سیاسی قراردادند۔ بطوری کہ اولین متن اعلامیہ رحیم، بنام راج زرمبش، توسط ھمین نیروی سیاسی اعزامی بیرون دادہ شد۔
رحیم ، این نیروی وفاداردرخط مردم و روشنفکران سیاسی ، درست یک ھفتہ پس از دستگیری مسئول آموزش خوددرسال ۱۳۵۹ھمراہ با ۱۱ تن دیگراز نیروھای سیاسی بلوچ ،واعزام ۶ تن از آنھا بہ تھران، ھنگام مراجعہ بہ شھر،ناگھان غافلگیرشدہ ، توسط سپاہ محاصرہ، وبہ شھادت میرسد۔
بببگر، برداررحیم ،کہ پس از وی مسئولیت گروہ را بعھدہ داشتہ ، تمامی آن جاسوسا نی را کہ موجب افشای رحیم میگردند، بقتل
رساندہ و بہ کراچی میرود ۔
مجومعہ عملکرد تودہ ای وصادقانہ شھید رحیم، وپس از آن برادرقھرمانش بیبگر، آن ستونی طلائی شدند کہ روشنفکران سیاسی وصاحب بینش درست در شرایطی مناسب ، از نام پرآوازہ ومحبوبیت وی استافادہ نیکو وبجا کردہ ، با ھمان نامی کہ دراعلامیہ آن شھید آمدہ بود بنیاد سازمانی را پی ریزی نمودند کہ توانست، در کمترین مدت زمان ممکن ، آنھم در شرایطی بیرونی وسخت، نود درصد تمامی نیروھای سیاسی و روشنفکری بلوچ را بمسئلہ جنبش ملی جلب نماید۔ الحق کہ با این کار سترگ خویش، افتخار بزرگ و تاریخی را برای خود نیزرقم زدند۔
امیدوارم کہ نقش ساندینستی وزاپاتائی شھید رحیم زردکوھی، بشارت راہ و آموزہ، تمامی آن نیکدلانی باشدکہ با نیتی پاک وصادقانہ و بقصد گسترش جنبش ملی خود، بپا خواستہ وسلاح بدست گرفتہ اند۔ باشد کہ ھمچون او، دست دردست احزاب وسازمان ھای سیاسی جامعہ خود قراردھند۔
اگردیروز، کاروحرکت سازمان گرایانہ آن شھید، موجب شد تا: اولین سازمان سیاسی جنبش ملی بلوچستان پا بعرصہ حیات سیاسی بگزارد، اجازہ دھید حرکت سازمان گرایانہ شما گروھای مسلح امروزی نیز، درین شرایط :موجبات یک جبہہ وسیع ملی رافراھم آورد۔
متاسفانہ،ھنگامی کہ حاکمیت دمکراتیک افغانستان مورد تھاجم قرارگرفت ونیروی راج ھمراہ باسایر نیروھای مترقی ایران مجبور بہ مھاجرت اجباری بغرب شد، بازھم بسان دیگراحزاب و سازمانھا، دچارانفعال اجباری و رفاہ طلبی اروپائی گردید۔ درین انفعال طولانی، با ریختن و فروپاشی نیرومواجہ شد۔ چرا کہ اکثر قریب بہ اتفاق نیروھای سیاسی بمرورزمان، روحیہ انقلابی گذشتہ را بکلی ازدست دادہ وبقول ضربالمثل بلوچی (وتی جنءِ جودءُ چُکّانی پت) شدند۔
گذشت زمان،ورخداد تاریخی فروپاشی سوسیالیزم نوع روسی، رشد مسائل ملی دربخش ھای جدا شدہ از بدنہ شوروی سابق، مجددا اخگر امیدوار کنندہ ای در دل روشنفکران سر در گریبان شدہ مسائل فردی نھاد واولین اعلامیہ چند تن از بروکراتھای فرصت طلب شاھی کہ از دریای این فضا، بہ ماھیگیری پرداختہ بودند، آنھا رابرآشفتہ بیدارنمود ۔ اما متاسفانہ ، بازھم بسبک گذشتہ، با دیدی چپ روانہ وانقلابی بمیدان آمدند۔
ازآنجائیکہ اعلامیہ مزبور، درمناسبترین فضای زمانی خود انتشار یافتہ بود، راج زرمبش لنگان لنگان و با فرصت طلبی سیاسی خاصی با آنھا
بطور کجدار مریض و با پرھیز از نام سازمانی، بہ ھمکاری پرداخت۔
تعدادی از نیروھای سیاسی، در رومی پالتاکی کہ بدین منظور باز شدہ بود ،ضمن دعوت رسمی وکتبی ازیکایک آنھابا فریاد خواستنتد : نیروھای راستین جنببش ملی بلوچ ! اعلامیہ دھندگان جبھہ اگر مورد اطمینان شما نیستند ، در مجموع از تعداد انگشتان دست تجاوز نمیکنند،اماتعدادما صدھا نفر است ۔ درصورت حضورراج وسایرنیروھای دمکراتیک بلوچ در کنگرہ، آن پنج نفردر اقلیت قرار گرفتہ و رای اکثریت در کنگرہ، نام و اساسنامہ جبہہ را تعیین خواھد کرد۔ اما با وجود تمامی این استدلال ھای سیاسی و منطقی، دوعضو شرکت کنندہ غیرسازمانی راج درکنگرہ، ونیز کمیتہ بلوچ، درآن شرکت ننمودند۔ ھرچند کہ بعدھا ، پس ازتضعیف روند جبھہ ، با ھمان بروکراتھای مورد ظن ، درکنگرہ ملیتھا و یا درھمہ مجامع سیاسی داخل و خارج نشستہ اند و باصطلاح، بہ حل و فصل مسائل ملی بلوچستان میپپردازند و رایزنی میکنند۔
بہ ھرحال ، ھم اکنون ھم راج و ھم حزب مردم ، در بارہ ضرورت جبھہ، بہ ھمان نقطہ ای رسیدہ اند کہ ۵ سال پیش، اولین کنگرہ جبھہ و مقالہ (کار جبھہ ای مشکل گشای جنبش ملی بلوچ است ) پرداختہ بودند۔
بہ ھر حال ، اینک بایداعتراف کنیم کہ جنبش ملی بلوچ ، بنا بہ ھردلایل تاریخی وسیاسی کہ ھست، ضعیف وناتوان است ۔ یکی ازناتوانیھای بارز آن
ھمین است کہ : رھبری امروز جنبش را در داخل سرزمین بلوچستان ایران، یا ملاھا و مولوی ھا ھدایتگری میکنند و یا دستجات مسلح و انتحاری کہ ھم بخود ضربہ زدہ و میزنند،وھم بہ مجموعہ جنبش و کار سیاسی آن ۔ درواقع رنج خود میبرندو زحمت ما میدارند۔
البتہ، ضمن اعتراف بہ این مجموعہ از ناتوانیھای سیاسی، بایدصادقانہ دید و پذیرفت کہ ھم راج، بہ دلیل تجربہ سیاسی بیشتر و پایداری جانانہ در رنج مھاجرت طولانی، و نیزرھبری جبھہ وحزب مردم ، جنبش را با تلاشھای پیگیرانہ خود درمسیر تکاملی آن قرار دادہ و تا حدودی بہ جھانیان معرفی نمودہ اند۔ اگر بدلیل وجود دیکتاتوری تا دندان مسلح، نتوانستند درعرصہ داخلی کارآئی لازم را داشتہ باشند، اما درعرصہ بین المللی، براستی کہ حق خود را ادا نمودہ اند۔ فعالیت براساس فعالیت این سہ جریان سیاسی عمدہ است کہ امروز: جنبش ملی بلوچ، در کنگرہ ملیتھای ایران فدرال ، شاانہ بہ شانہ حزب برادر، حزب دمکرات کردستان ایران وسایر خلقھای ایرانی ایستادہ است۔
این سہ جریان راستین و روشنفکری ایران ، توا نستہ اند تقریبا اکثریت قریب بہ اتفاق باقیماندہ تمامی آن نیروی سیاسی را کہ از دم تیغ حکومت ملایان نجات یافتہ اند ،در خارج از کشور سازماندھی کنندد۔ مسئلہ ملی بلوچ ومظلومیت او را درسطح جھانی بطور گستردہ مطرح سازند۔
ای سہ تشکل مترقی، ازھم اکنون توانستہ اند خود را آمادہ سازندتا در میدان کارزارفردا کہ صحنہ رودرروئی مردم و دشمن خونخوارآنان است، زمیمنہ ھای سازماندھی سیاسی تودہ ھارا مھیا ساختہ ، جنبش تاریخی ملی خویش رااز بی صاحبی رھائی بخشیدہ اند۔ لذا اجازہ نخواھند داد تاھر
کس ونا کسی ،ھر جا طلب خود پرستی ، ھرفرصت طلب ازراہ رسیدہ ای جھت منافع شخصی و معاملہ گرانہ خود، مردم و تودہ ھای جان بر لب
ما را در آتش صحنہ ھای بدون برنامہ سیاسی انداختہ ،سپس آنھا را وسط راہ، بادشمنان داخلی و خارجی مورد معاملات فرصت طلبانہ خود قرار دھند۔
اصولا ، نیروئی کہ جدا از سازماندھی سیاسی و منفرد ، بدون اعلام برنامہ سیاسی، و تشکیلاتی کہ ازخرد جمعی بر خوردارباشد، حق ندارد
بہ نام بلوچ و بلوچستان مردم را آلت دست قرار دادہ ، جوانان احساساتی را بر آشفتہ ، مردم دامدار ونا آگاہ رابہ نام دین ومذھب فریب دادہ با
نامھای ارتجاعی و قرون وسطائی ،مبارزہ راستین و تاریخی را از مسیر زمانی خود کہ ھمانا مبارزہ سیاسی است بانحراف بکشانند۔
این جنبش امروز درشرایط پیش از بھمن نیست کہ انقلابی صورت گرفتہ بود ومردم ما تازہ فال مزدند ونمیدانستند کہ اصولا حزب وسازمان ضرورت دارد یانہ؟اگر لازم است ، نامش را اتحادالمسلمین بگذارند یا اتفاق المسلمین؟
جنبش ملی بلوچ، امروز در شرایطی بسرمیبرد کہ تنھادر روزھای نخست وآغازین ساماندھی سیاسی خود،صدھا نیروی تحصیلکردہ دانشگاھی را منصور وار، قربانی راہ سبز خود کردہ است۔ وچندین صد نفررا در مسیر تکاملی خود، درھجرت سیاسی افکندہ است۔
لذانمیتواند ناظر بیطرفی باشد، تا باغ رنگین بھترین باغبابان شھیدش را، بہ ھرتازہ وارد از راہ رسیدہ بی خبری واگذارد کہ:
۱_ ازحد اقل دانش سیاسی لازم : در ادعائی کہ میکند بی بھرہ است
۲_ نامش : بلحاظ زمانی، چندش آور
۳_ تامین ھزینہ عملیاتیش: مشکوک
۴_شیوہ کاروعملکردش :عقب ماندہ و موجب نفرت جھانی
مبارزہ مسلحانہ انتحاری و تاثیر آن در جنبش ملی
در مسیر طولانی مبارزات ملی ، ھموارہ مبارزات فردی و خودسرانہ مسلحانہ و چریکی نیزبہ بھانہ ھای مختلف و بہ درجات گوناگون
مانندجنگھای طایفہ ای،انتقام گیریھای فردی، راھزنی ، تجارتھای ممنوعہ وقاچاق،شخصیت طلبی وخودخواھی یا قھرمان گرایانہ وجودداشتہ است۔
پیش ازین، نیزنمونہ ھائی از مبارزات مسلحانہ پراکندہ در دورہ مبارازتی کہ سران قلعہ ھا وسرداران بعھدہ داشتند ارائہ شد ، اصولا
مبارز مسلحانہ چریکی، درادبیات شعری ما جایگاہ یژہ ای دار کہ، کما بیش معرف ھر بلوچ سیاسی میباشد۔ این مبارزہ طی دورہ ھای
گوناگونی بویژہ در جامعہ سنتی و شبانی بلوچ مورد استفادہ قرار گرفتہ است۔ طی این دوران ، مبارزہ مزبور، معمولا و در بیشترموارد درانتقامجوئیھای طایفہ ای و کینہ ھای فردی بکارگرفتہ شدہ است ۔ بھترین شیوہ بکار گیری آنرا، درانعکاس مادی کینہ ھا، درسہ شعر بالانچ ،در انتقام گیری از خون برادرش دودامیتوان دید ۔ این شیوہ نبرد ، درجنگھای طایفہ ای و برادرکشی ھای انتقامجویانہ، تقریبا تا ھم اکنون جاریست۔ تفاوت آن در گذشتہ دور، با دوران معاصر کہ بلوچستان تحت سیطرہ ظالمانہ واستثمارگرایانہ حاکمیت ھای مرکزی ایران بود ہ است ، در ین است کہ قاتل، پس از کشتن برادریا پسرعموی خویش، تحت تعقیب دولت قرارگرفتہ ودرتداوم خود،رو در روی دولت و نظامیان دولتی قرار میگیرد ۔ در چنین شرایطی طبیعی است کہ قاتل، از شھر وروستاخارج شدہ ودرمناطق سخت کوھستانی یا در مناطق ساحلی و مکانھای صعب العبور، سنگر میگیرد۔ ازآنجائی کہ مردم نیزدرمناطق ملی نظیربلوچستان و کردستان بطور طبیعی ضد دولتھای مرکزی ستمگر ھستند، ازاینگونہ افراد، در دورہ آوارگی خود با احترام بر خورد میکنند۔ آنھا ھم جھت کسب محبوبیت وجذب یاری مردم درحمایت ازخود ، ناچارخویش را ضد دولت معرفی کردہ واحساس بلوچ دوستی وآزادی خواھی سرمیدھند۔ گاہ نیزدرین رابطہ بمرور زمان، شاید درین راہ نیزکشاندہ شوند۔
درآخرین سالھای حکومت شاہ درمناطقی کہ ازدسترس قانون و دستگاہ ھای حکومتی دور بودند ، تعداد اینگونہ افراد مسلح ازحد معمول و متعارف خود گذشت، تاجائی کہ شاہ، برای قلع و قمع آنان، ضمن دادن عفو وبخشودگی ازخونھای رِیختہ شدہ ، بپرداخت رشوہ ومزایای رفاھی خاصی نیزتن در داد۔ این قھرمانان
البتہ مورد ستایش مردم سادہ روستائی ۔ کوتاھی نکردند وھر کدام برای گرفتن وجہ نقد، برّہ و گوسفند ، بہ لیست مقتولین خود تا آنجا کہ توانستنہد افزودہ بودند، چرا کہ ھر کسی تعداد بیشتری بہ قتل رساندہ بود، جنگ چریکی بیشتری با مامورین ژاندارمری انجام دادہ بود، جایزہ و رشوہ بیشتری دریافت میداشت ۔ درین میان، علاہ برمردان مسلح جنگھای طایفہ ای، قھرمانان جنگھای قاچاق ومواد مخدرنیزاضافہ گردیدہ بودند۔
وقایع دادشاہ، درزمان پھلوی درسال۳۶یکی ازبارز ترین این جنگھا بود ۔ کہ از جنگی طایفہ ای بہ جنگی دولتی تبدیل شد وگاھابہ خطا، وجہ ملی وقھرمانی نیزمیگرفت۔ یا جنگھای مسلحانہ نورمحمد خالقداد در قصرقند ، اعظم ورسول بخش در دشتیاری ۔ دہ ھا نمونہ دیگر درآھران ، کوہ سفید، بمپشت سراوان ،
سرحد وزاھدان ۔
در دورہ خمینی ھم مشھور ترین آنھا آسا و اعیدک، در دلگان و بزمان ۔ شھمراد، مشھور بہ شھمک در سراوان ،آدم و موسی صلاہ زھی درآھُرّان ، ویارک نامی
در زاھدان ۔ بیشماری دیگر درھر منطقہ بلوچستان کہ قابل شمارش نیستند۔
بارزترین جنگھای مسلح طاایفہ ای در تاریخ معاصر بلوچستان، جنگھای مسلحانہ افراد سہ طایفہ ریگی ، ناروئی ویارمحمد زھی بودند کہ آتش بیار آن بطورعامدانہ ، خودحکومت اسلامی بود ۔ مقامات استانی خمینی بقصدضربہ زدن بلوچھاوکشتن نامدارترین فرزندان این طوایف، آنھا را بانوار حیل ، توسط خودشانبشھادت رساندند ۔ پاسدران نیز، بخاطرگرفتن رشوہ ھای مالی کلان ملیونی۔ بد ین شکل کہ : گاہ ازاین وگاہ ازان طرف دعوا ،حمایت میکردند، ملیون ملیون پول ازطریق جانبداری مذورانہ خود، برعلیہ دیگری، بجیب میزدند۔
درین قتلھای سازمان دادہ شدہ طایفہ ای ،حداقل بیش از ۵۰ نفرازبھترین فرزندان سہ طایفہ ازجملہ انوشیروان ریگی فرماندار سراوان، دکتر عطیم یارمحمدزھی فارق التحصیل ازدانشگاہ شیراز ودیگری نیز رئیس بانک زاھدان بود۔ بعلاوہ فرزندان پسر دو تن ازسران این طوایف۔
مسلما آنچہ امروز نیزبدور ازپیوند باسازمانھای سیاسی بلوچ ، دراینجا وآنجای بلوچستان، بنام نبردمسلھانہ انتھاری درجریان است ، آب حیات آن نیز،ازچشمہ شورھمین انتقامھاجوئی ھای طایفہ ای وآتش بیاریھای حکومت اسلامی است۔ درغیراین صورت، سردمداران صادق آن حتما مانند شھید رحیم زرد کوھی، بہ یکی از تشکلھای حزبی وسازمانی جنبش ملی می پیوستند۔
اما دربارہ تاثیرات مخرب مبارزات مسلحانہ و انتحاری برجنبش ملی درین شرایط :
این نوع ازمبارزہ، پیش ازروند دمکراتییزہ کردن جوامع غربی وپیشبرد امردمکراسی جھانی، بویژہ رسمیت یافتن منشورجھانی حقوق بشر، دربسیاری ازممالک دیکتاتورزدہ جھان سوم و امریکای لاتین و فلسطین ، از جملہ ایران، بعنوان یکی از راھھای مبارزہ رواج یافتہ بود۔اما روند دمکراتیزہ کردن جھان وپیشرفت روز فزون لیبرالیسم، بویژہ پذیرفتن حتی فرمالیتہ ای منشور حقوق بشر در کشورھای استبدادی ، عرصہ را نہ تنھا بردیدگاہ اعمال کنندگان چنین شیوہ ای تنگ نمود ، بلکہ کاربست آنرا نیز ازھرگونہ حمایتی درسطح جھان محروم نمود۔ بہ ھمین خاطر، ازفسلطین بگیرتا آمریکای لاتین از آن دست کشیدند۔ ھمانطور کہ می بینید وخود نیزشاھدید، بزرگترین ومشھورترین سازمانھای سیاسی ایران مانند:سازمان مجاھدین خلق ،فداییان خلق، وحزب دمکرات کردستان ایران ، کہ با این شیوہ مبارزہ در کوتاہ مدت کسب نامی ھم نمودہ بودند ، ضمن نقد قطعی این شیوہ، ازآن دست کشیدند
خوشبختانہ، در بلوچستان ھم،صالحترین وبزرگترین تشکل ھای نیروھای سیاسی بلوچ، نظیر راج زرمبش ،جبہہ متحدوحزب مردم بلوچستان نیز اعلام کردہ اند کہ مبارزات خود را ازطریق سیاسی وبشیوہ مدنی و مدرن پیش میبرند۔ وھیچ کدام ازآنھامبارزرہ مسلحانہ را شیوہ مبارزاتی خود برنگزیدہ اند۔ واین بارزترین دلیلی است کہ شیوہ مزبور رادر شرایط کنونی، انحرافی در مسیرجنبش ملی میدانند۔
امروزبویژہ، با توجہ بہ جنایات بن لادن و مبارازات طالبان فناتیک ، کہ با روشھای مسلّحانہ وانتحاری درسطح جھان، تنفربی پایانی را ایجاد نمودہ اند،مبارزہ مسلحانہ،بیش از پیش مردود و مذموم شناختہ شدہ است، و مردم متمدن و مدرن جھان ھیچگونہ حمایت مادی ومعنوی برای گروہ ھای مسلحانہ برحق یا ناحق قائل نیستند۔ ا گرچنین کمکھائی مشاھدہ شود،قدرمسلم،بدانید کہ آن کمکھا و حمایتھا ، دررابطہ ھای ناسالم ،مشکوک و درسطوح مزدوری است وعاملان آن ، افرادی ناصالح ، فرصت طلب ودرسادہ ترین بیان، ناآگاھان سیاسی ای ھستند کہ نادانستہ، چون عاملان بی جیرہ مواجبی عمل مینماید و از درک عامل بودن خویش نیزعاجزند ۔
جنبش ملی بلوچستان ایران، امروز دارای صاحب و نمایندگی سیاسی است ونیازی بوجود اینگونہ دستجات مسلح ندارد کہ رھبری آن ھنوز تشخیص نمیدھد کہ بدون تشکیلات حزبی ودانش سیاسی حداقل، نمیتواند بہ پیروزی دست یابد۔ اصولاتشکیلاتی کہ فاقد نیروی روشنفکری و زبان سایسی است ، توان حل مسائل عمدہ سیاسی درین جھان پیچیدہ را نخواھد داشت۔
وجودچنین جریاناتی، خواستہ و ناخواستہ آب بہ آسیاب دزمن میریزند۔ درسادہ ترین تحلیل ،کمترین ضررھا وضربہ ھای آنرابطور خلاصہ میتوان چنین ارزیابی نمود:
الف:اولین ضربہ آن، عبارت است از:تحقیرجنبش ملی ازطرف رژیم سفااک دیکتاتوری کہ :وجود محدود یک گروہ مسلح رادرمقابل ارتتش ملیونی خویش بہ ھیچ گرفتہ وشیوہ عقب ماندہ مبارزہ آن را با تبلیغات منفی، بقصد بدنام کردن آن درمیا ن مردم متمدن و کشورھای غربی ،کارمشتی تروریست بن لادنی وطالبانی معرفی میکند۔
ب:عملیات مسلحانہ بنا برماھیت ذاتی و اجتناب ناپذیرآن، با خشونت و قھرعجین است و ناچارا دراکثر اوقات با کشتارمردم بیگناہ وگاھااطفال ھمراہ است ،کہ این خود خشم و کینہ مردم متمدن در سرزمینھای دمکراتیک را ببار میآورد وازین طریق،جنبش حمایت بین لمللی خودرا از دست میدھد۔
پ:مبارزہ مسلحانہ، چنین گروہ ھائی دربیشتر موارد، مورد معاملہ و سازش قدرتھای غارتگر جھان آزاد ورژیم ھای ودیکتاتوری قرارمیگیرند۔
ت:ھرعمیات بیرحمانہ مسلحانہ و بویژہ انتحاری برعلیہ جاسوسان ، نوکران نظامی و طرفداران حکومتی، آتش کینہ حکومتگران را تیزتر کردہ، بلافاصللہ بہ قصد تلافی کردن و انتقام، بہ تمامی سیاسیون خلق یورش بردہ، نھاد ھای سیاسی و مدنی را ممنوع نمودہ ، زندایان را تحت شکنجہ ھای ھستریک قراردادہ و مھمترین آنھا رابدین بھانہ، اعدام خواھد کرد۔ اعدام مھر نھاد، چھرہ ترین سیاسی ما درسطح جھان، با ھمہ حمایتی کہ اینجا و آنجای جھان از وی بعمل آمد، از نتایج شوم ھمین عملیات کور و نسبجیدہ دربلوچستان بود۔
دست و پا قطع کردن تنی چند از فرزندان جوان ما دراستان ، اعدام فوری و سریع دو تن ازعلمای سنی در ایرانشھر،قطعا بخاطر،،،
کاربست عملیات مسلحانہ وانتحاری موجود بودہ است۔
ج: ازآنجائیکہ اصولا انفجارو کشتار، با بلوای تبلیغاتی وجارو جنجال بویژہ درعصرانترنت و پال ھمراہ است،جوانان سادہ نگر واحساساتی را تحتت تاثیر قراردادہ، سازمان ھای سیاسی و کارحزبی رازیرسایہ کذائی و موقت خود خواھد برد۔
موارد فوق،حد اقل ضررو زیانھائی است کہ این شیوہ مبارزہ بہ جنش ملی درشرایط نوین جھانی امروزی وارد میکند۔
امروزدیگر بروشنی تمام آشکاراست، کسی کہ با ارتش یک ملیونی میجگند و میخواھد آزادی و دمکراسی حاکم کند، بہ نیکی نیز باید آگاہ باشدکہ: این کار، بدست یک ھستہ مسلحانہ ۱۰ نفری انجام شدنی نیست ،آنھم در حالیکہ حتی دو نفراز نیروھای روشنفکری بنام و شناختہ شدہ درمیان شان نباشند۔
یکی از احزاب و سازمانھای رسمی جنبش ، حتی برای یکبار، بدفاع از اقدامات وی بر نیامدہ باشند۔
با قبول چنین واقعیتھا ئی باید بدرستی دریافت کہ: نیازجنبش بالندہ ملی بلوچستان، گروہ ھاودستجات مسلح مزبورنیستند،وعملیات انحرافی آنھا باھرقصدونیتی کہ انجام گرفتہ باشند، از لیست نیازھای سیاسی امروزین جنبش خارجند۔
چرا کہ: این جنبش تاریخی،امروز دارای نمایندگی سیاسی جدیست،تا جائیکہ برای بینش ھاوسلیقہ ھای گوناگون، دارای بنیادھای سازمانگرانہ سیاسی است ۔
وھم اکنون سہ تشکیلات مھم روشنفکری کہ تک تک اعضا ی شان ازچھرہ ھای شناختہ شدہ و مبارزی ھستند کہ امتحان خود را در نبرد با دیکتاتری پس
دادہ اند ،موجودند۔
با توجہ بہ موجودیت چنین سازمانھا واحزابی در سطح جنبش ملی بلوچستان ، رھبری ونیروی این گونہ دستجات مسلح اگر براستی صادق باشند وریگی در کفششان نباشد،مانندشھید رحیم زرد کوھی،عمل خواھند کرد کہ برای سیاسی نمودن عملیات واقدامات خود بلافاصلہ بہ نیروھای سیاسی پیوست،وتا آخرین دم شھادتش براین تشخیص درست وفادار ماند۔ نتیجہ آن اقدام والای سیاسی وشھادتش، راج زرمبش است کہ چون سایہ سروی قامت کشیدہ ، برسرتودہ ھای ما،
درجنبش ملی بیادگار ماند۔
شھیدرحیم زردکوھی،برای جاودان نمودن اقدامات خود در ھمان گامھای نخستین،خودرا دردامان نیروھای سیاسی و روشنفکری جامعہ خویش قرار دادہ ، در مشورت و ھمکاری با آناں اولین اعامیہ خود را بہ نام راج زرمبش منتشر نمود۔ وپس از آن در رقابت بین پاسداران ، خوانین و روشنفکران ،از ھمہ مزایای دولتی وپیشنھادھای سرداران دست کشیدہ ،بہ روشنفکران تھی دستی پیوست کہ جز فکری سالم و وفاداری بہ خلق،چیزمادی دیگری نداشتند۔
درپایان ، با توجہ بہ داشتن این گونہ تجربیات غنی درسطح جنبش ، ازسردمداران چنین دستجاتی صادقانہ بخواھیم تا ھمہ توان خود را برای
یاری بخشیدن بہ جنبش ملی خود جھت سازماندھی سیاسی، بکار گیرند۔ بننظرمن درین شرایط ، بھترین راہ کمک کردن ویاری رساندن این
گروہ ھا بہ جنبش ملی، این اقدام ملی است کہ ، در یکی ازین سہ تشکیلات ملی بلوچ:راج ، جبہہ متحد یا حزب مردم بلوچستان بپوندند ۔
درغیر این صورت، ھیچکدام از تشکلھای سیاسی موجود بلوچستان، ازعملیات انحرافی آنان دفاع نکردہ ،ادامہ چننین انحرافی را درمسیر
جنبش ملی خودبر آنھا، نخواھند بخشود۔
اصولا ، این شیوہ مبارزہ مروزہ دیگر بہ تاریخ پیوستہ وامری عقب ماندہ است۔
آیاشایستہ است کہ ملیت بلوچ ، ھمیشہ باید درھمہ زمینہ ھا، برچسب عقب ماندگی را درمیان سایراقوام ایرانی یدک بکشد؟
ھنگامی کہ مردم وھمہ خلق ھای ایران، انقلاب کردہ بودندوشاہ را از کشور بیرون راندند،آنھادر ایرانشھرمغازہ میسوزاندندو فریاد بازگشت شاہ سرمیدادند۔
ھنگامیکہ مردم ایران میخواھند،حاکمیت مذھبی را بزیر یکشندوفریادجدائی دین از دولت سر دھند، ہیشوائی مبازات ملی مارا تازہ ملاھا بدست گرفتہ اند و نام گروہ رزمند مان نیز، مذھبی وارتجاعی اعلام میگردد ۔
واکنون ھم کہ ،ھمہ سازمانھا واحزاب سایرخلقھای ایران، بلاتفاق مبارزی مسلحانہ را کنار گذاشتہ اند، ما باید راہ عقب ماندہ ترین نیروھا جھانی چون بن لادن وطالبان راپیشہ خودسازیم؟
ھم میھنان گرامی! سران دستجات مسلح صادق!
جنبش ملی بلوچستان، از آن شماو متعلق بشماست۔ بنطر اینجانب ، دروازہ طلائی ھرسہ تشکیلات سیاسی بلوچستان ایران بسوی شما گشودہ شدہ است
بیاری جنبش ملی خودپرداختہ، توان خودرا یکدست نمودہ ،برعلیہ دشمن غدار تا دندان مسلح، باھمبستگی کامل برخیزید ۔ اگردیروز شھید رحیم زردکوھی با چنین یگانگی ای، موجبات ایجاد یک سازمان سیاسی را فراھم آورد، شما با چنین پیوندی، یک جبہہ متحد نوین ووسیع را پی ریزی نمائید۔ امید است،با این اقدام تاریخی، ایثارگرانہ وجدّی خود درین زمینہ، بہ آرزوی اتحاد واتفاق سیاسی دیرینہ خلق تحت ستم خویش، جامعہ عمل پوشاندہ ، موجبات شادمانی مردم وھمہ نیروھای سیاسی جامعہ خویش را فراھم سازید ۔
نویسندہ این مختصر، ارادہ صادقانہ و تصمیم سردمداران مبارازت مسلحانہ را درین زمینہ، پیشاپیش شادباش گفتہ، ورود پرافتخارشان را بہ جنبش ملی ،
تبریک میگوید۔
درپایان لازم است تا ازسازمانھا ، احزاب و تشکلھای سیاسی بلوچستان ایران نیز بخواھیم ، چنانچہ رھبران اینگونہ دستجات مسلح بخواھند،ھمچنان
برخلاف مواضع ھمہ جریانات سیاسی وروشنفکری جامعہ، بہ شیوہ ھای انحرافی و انتحاری خود ادامہ دھند، مواضع انحرافی آنان را مورد نقد قراردادہ و
برخورد جدی و اصولی بعمل آورند ۔
امید است وجدان ، وظیفہ مندی ملی وتاریخی رھبران اینگونۃ مبارزات ، درجان بیتابشان بیدار شدہ ، ھر چہ سریعتر بقصد توان بخشی جنبش ملی
و تاریخی خود بر آمدہ، دست دردست تشکلھای حزبی وسازمانی خویش، در راہ احقاق حقوق ملی مردم خود درایران آزاد فدرال و دمکراتیک
بہ تلاشھای شایستہ خودادامہ دھند۔
بہ امید این آرزو
مھران بلوچ
22-6-09